بانک فدرال رزرو دالاس بررسی کرد؛
مصرف برق هوش مصنوعی چگونه تورم آمریکا را بالا میبرد؟
رشد سریع هوش مصنوعی و توسعه مراکز داده در آمریکا، علاوه بر افزایش تقاضا برای برق، نگرانیهایی درباره افزایش هزینه انرژی برای خانوارها ایجاد کرده است.
به گزارش برق مدیا، پژوهش جدید بانک فدرال رزرو دالاس نشان میدهد مراکز داده در حال حاضر بهطور متوسط قیمت عمدهفروشی برق در آمریکا را حدود ۳ تا ۵ درصد افزایش دادهاند؛ اثری که در مناطقی با تمرکز بالای مراکز داده میتواند بهمراتب بیشتر باشد.
پژوهشگران بانک فدرال رزرو دالاس با استفاده از یک مدل ساعتی و منطقهای از بازار برق آمریکا، اثر مصرف برق مراکز داده موجود و برنامهریزیشده را بر قیمت برق بررسی کردهاند. این مطالعه نشان میدهد در صورت تحقق ساختوساز مراکز داده مطابق سناریوهای مختلف، فشار بر قیمت برق در سالهای آینده میتواند افزایش قابل توجهی پیدا کند.
بر اساس این پژوهش، در یک سناریوی ساختوساز متوسط، قیمت عمدهفروشی برق در برخی شرایط میتواند تا حدود ۲۰ درصد افزایش یابد، در حالی که در سناریوهای با ساختوساز و بهرهبرداری بسیار بالا، افزایش قیمت میتواند به ۵۰ درصد نیز برسد. با این حال، این ارقام پیشبینی قطعی نیستند و به میزان واقعی ساخت مراکز داده، نرخ استفاده از ظرفیت آنها و سرعت توسعه ظرفیت تولید برق بستگی دارند.
اثر هوش مصنوعی بر قبض برق خانوارها
افزایش قیمت عمدهفروشی برق الزاماً به معنای افزایش مشابه قبض برق خانوارها نیست. پژوهشگران بانک فدرال رزرو دالاس تأکید کردهاند که قیمت خردهفروشی برق علاوه بر هزینه انرژی، شامل هزینههای انتقال، توزیع و سایر هزینههاست. در مدل آنها، خرید عمدهفروشی برق حدود نیمی از قیمت خردهفروشی برق را تشکیل میدهد؛ بنابراین افزایش قیمت عمدهفروشی، در صورت انتقال کامل به مصرفکننده، اثر کوچکتری بر قیمت نهایی برق خواهد داشت. همچنین نرخهای خردهفروشی در آمریکا تحت نظارت مقررات ایالتی قرار دارند و معمولاً با تأخیر نسبت به تغییرات بازار عمدهفروشی تعدیل میشوند.
بانک فدرال رزرو دالاس همچنین برآورد میکند که در سناریوهای میانه، افزایش مصرف برق مراکز داده میتواند در سال ۲۰۳۰ حدود ۰.۰۴ تا ۰.۱۳ واحد درصد به تورم سالانه شاخص هزینههای مصرف شخصی (PCE) اضافه کند. اگر رشد انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه خورشیدی و بادی، کمتر از انتظار باشد، این اثر تورمی میتواند تقریباً دو برابر شود.
البته این مطالعه یک سناریوی بسیار افراطی را نیز بررسی کرده است که در آن تمام مراکز داده پیشنهادی به شبکه متصل شوند و دائماً با ظرفیت کامل فعالیت کنند. در چنین شرایطی، اثر بر تورم PCE در سال ۲۰۳۰ میتواند به حدود ۱.۰۲ واحد درصد برسد؛ با این حال، خود پژوهشگران این سناریو را بسیار بعید میدانند.
جهش مصرف برق مراکز داده
رشد مصرف برق مراکز داده در سالهای اخیر قابل توجه بوده است. گزارش آزمایشگاه ملی لارنس برکلی وابسته به وزارت انرژی آمریکا نشان میدهد مراکز داده در سال ۲۰۲۳ حدود ۴.۴ درصد از کل مصرف برق آمریکا را به خود اختصاص دادهاند. بر اساس برآوردهای گزارش ۲۰۲۴، این سهم میتوانست تا سال ۲۰۲۸ به حدود ۶.۷ تا ۱۲ درصد برسد. گزارش بهروزشده در سال ۲۰۲۶ نیز برآورد میکند که سهم مراکز داده از مصرف برق آمریکا ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۱.۸ درصد برسد؛ دامنه سناریوهای این گزارش بین ۹.۵ تا ۱۵.۳ درصد است.
این افزایش عمدتاً با گسترش هوش مصنوعی، سرورهای مجهز به پردازندههای گرافیکی و توسعه مراکز داده بزرگ مرتبط است. مصرف برق مراکز داده آمریکا از حدود ۵۸ تراواتساعت در سال ۲۰۱۴ به حدود ۱۷۶ تراواتساعت در سال ۲۰۲۳ رسیده است.
مسئله فقط تولید برق نیست
فشار ناشی از توسعه هوش مصنوعی تنها به تولید برق محدود نمیشود. مراکز داده بزرگ به اتصالهای پرظرفیت و پایدار نیاز دارند و توسعه آنها میتواند سرمایهگذاری قابل توجهی در خطوط انتقال، پستهای برق و سایر زیرساختهای شبکه را ضروری کند.
بانک فدرال رزرو دالاس هشدار داده است که در صورت تأمین نشدن کامل هزینه توسعه شبکه توسط مراکز داده، بخشی از هزینههای زیرساختی ممکن است در نهایت بر دوش سایر مشترکان قرار گیرد. از سوی دیگر، افزایش تقاضا برای برق میتواند نیروگاههای گرانتر را وارد مدار کند و در کوتاهمدت قیمت عمدهفروشی برق را افزایش دهد. در بلندمدت نیز افزایش تقاضا سرمایهگذاری در نیروگاههای جدید، انرژیهای تجدیدپذیر و ذخیرهسازهای برق را ضروریتر میکند.
واکنش دولت و ایالتها
این نگرانیها به سیاستگذاری در آمریکا نیز راه یافته است. دولت دونالد ترامپ در مارس ۲۰۲۶ «تعهد حفاظت از پرداختکنندگان برق» را مطرح کرد که بر اساس آن شرکتهای بزرگ فناوری و هوش مصنوعی متعهد شدهاند هزینه تولید برق و زیرساختهای جدید مورد نیاز مراکز داده خود را تأمین کنند و این هزینهها را به خانوارها منتقل نکنند. شرکتهایی مانند آمازون، گوگل، متا، مایکروسافت، اوپنایآی، اوراکل و xAI از امضاکنندگان اولیه این تعهد بودند.
در سطح ایالتها نیز واکنشها تشدید شده است. در تگزاس، گرگ ابوت، فرماندار این ایالت، در اوت ۲۰۲۶ دستور انجام حسابرسی جامع پروژههای مراکز داده در فرآیند اتصال به شبکه را صادر کرد و اعلام کرد پروژههایی که الزامات تعیینشده را رعایت نکنند، اجازه اتصال به شبکه تگزاس را نخواهند داشت.
در نیویورک نیز کتی هوکول، فرماندار ایالت، در ژوئیه ۲۰۲۶ یک توقف یکساله برای مراکز داده جدید در مقیاس بزرگ اعلام کرد؛ هدف اعلامشده این اقدام، جلوگیری از تحمیل هزینه توسعه زیرساخت انتقال و شبکه به پرداختکنندگان برق و تدوین چارچوب جدید برای توسعه مراکز داده عنوان شده است.
آیا خانوادههای آمریکایی در نهایت پول بیشتری میپردازند؟
پاسخ قطعی هنوز مشخص نیست. آنچه اکنون میتوان با اطمینان گفت این است که رونق مراکز داده و هوش مصنوعی فشار صعودی بر بازار برق آمریکا ایجاد کرده است، اما میزان انتقال این فشار به قبض خانوارها به سیاستهای تنظیمگری، نحوه تأمین هزینه زیرساخت، سرعت ساخت نیروگاههای جدید، توسعه شبکه انتقال و میزان تحقق پروژههای مراکز داده بستگی دارد.
به بیان دیگر، افزایش تقاضای برق ناشی از هوش مصنوعی لزوماً به معنای افزایش مستقیم و هماندازه قبض برق خانوارها نیست؛ اما اگر توسعه تولید و شبکه با سرعت رشد مراکز داده همگام نشود، احتمال افزایش هزینه برق برای مصرفکنندگان بیشتر خواهد شد.