پشت پرده تداوم خاموشیها و قطعی برق در چهارمحال و بختیاری
با وجود وعده پایان خاموشیها تا اواسط شهریور، قطعی برق همچنان در استان چهارمحالوبختیاری ادامه دارد.
به گزارش برق مدیا به نقل از خبرگزاری تسنیم، خاموشی برای بسیاری از مردم دیگر فقط به معنای خاموش شدن چند لامپ در یک ساعت مشخص نیست؛ قطع برق یعنی توقف کار یک مغازه، خاموش شدن تجهیزات یک کارگاه، اختلال در اینترنت و خدمات روزمره و نگرانی از آسیب دیدن وسایل برقی.
حالا در شرایطی که قرار بود با عبور از اوج گرمای تابستان، محدودیتهای برق بهتدریج کنار گذاشته شود، ادامه خاموشیها این پرسش را دوباره به میان آورده است که چرا وعده پایان قطعیها محقق نشده است.
مدیرعامل شرکت توانیر 10 شهریورماه اعلام کرده بود خاموشیها با کاهش دما و آغاز بارندگی، بهتدریج تا اواسط شهریور بهطور کامل پایان مییابد. محمد الهداد در همان مقطع، ماندگاری گرما را یکی از عوامل فشار بر شبکه عنوان کرده و گفته بود افزایش دما موجب برداشت بیشتر آب از مخازن نیروگاههای برقآبی و افزایش فشار بر نیروگاههای حرارتی شده است.
اما اواخر شهریور نیز جدولهای مدیریت مصرف و خاموشی در برخی استانها از جمله چهارمحال و بختیاری منتشر شد؛ موضوعی که نشان میدهد پایان وعدهدادهشده خاموشیها دستکم در همه نقاط کشور به یکباره محقق نشده است. در چهارمحال و بختیاری نیز برای روزهای شهریور و حتی برای روزهای مهرماه برنامههای مدیریت بار منتشر شده و قطعیهای برنامهریزیشده همچنان بخشی از تجربه مشترکان بوده است.
این در حالی است که مسئولان صنعت برق از کاهش مصرف نیز خبر دادهاند. مدیرعامل توانیر اعلام کرده بود تقاضای برق برای دومین سال متوالی حدود 3 درصد کاهش یافته و اوج بار تابستان 1405 نیز نسبت به پیشبینیها سه درصد کمتر شده است.
طرف دیگر معادله، تولید، ظرفیت عملی نیروگاهها، شبکه انتقال و توزیع است
بنابراین مسئله فقط افزایش مصرف مشترکان نیست و باید مشخص شود در طرف دیگر معادله، تولید، ظرفیت عملی نیروگاهها، شبکه انتقال و توزیع و سایر محدودیتهای صنعت برق چه وضعیتی دارند.
از سوی دیگر، آمارهای مطرحشده از سوی توانیر نشان میدهد فاصله میان تولید و مصرف در مقاطع اوج بار همچنان قابل توجه بوده است. در گزارشهای منتشرشده از اظهارات مدیرعامل توانیر، میزان تقاضای برق در اوج تابستان حدود 79 هزار و 800 مگاوات اعلام شده، در حالی که حداکثر توان تأمینشده حدود 63 تا 64 هزار مگاوات بوده است؛ شکافی که نشان میدهد عبور از فصل گرم لزوماً به معنای برطرف شدن ریشههای ناترازی نیست.
بخش دیگری از ماجرا به وضعیت زیرساختهای صنعت برق بازمیگردد. توانیر اعلام کرده است بیش از 2 هزار منطقه از شبکه برق کشور در جریان جنگ اخیر آسیب دیده و خسارت واردشده به خطوط، پستها و نیروگاهها بیش از 68 هزار میلیارد تومان بوده است.
چنین خسارتهایی، در کنار نیاز مستمر شبکه به تعمیر و بازسازی، میتواند بر ظرفیت عملیاتی صنعت برق اثر بگذارد؛ موضوعی که میزان و سهم آن در خاموشیهای فعلی نیازمند بررسی دقیق مسئولان است.
در طرف دیگر، خود توانیر نیز برای ادامه مسیر، از تعمیرات اساسی شبکه و نیروگاهها پس از پایان تابستان سخن گفته است؛ به این معنا که بخشی از ظرفیت موجود برای حفظ آمادگی شبکه نیازمند اورهال و تعمیرات است. همچنین تأمین سوخت نیروگاهها بهعنوان یکی از پیششرطهای استفاده حداکثری از ظرفیت تولید مطرح شده است.
نوسان برق و قطع و وصلهای مکرر در برخی مناطق استان
موضوع فقط به خاموشیهای برنامهریزیشده نیز محدود نمیشود. در هفتههای اخیر، گزارشهایی از نوسان برق و قطع و وصلهای مکرر در برخی مناطق استان چهارمحال و بختیاری مطرح شده که برای مشترکان نگرانی دیگری ایجاد کرده است؛ اینکه آیا این اتفاقات ناشی از مدیریت بار، مشکلات شبکه توزیع، حوادث یا فرسودگی تجهیزات است و در صورت آسیب دیدن وسایل برقی، مسئولیت جبران خسارت بر عهده چه نهادی خواهد بود.
از سوی دیگر، کاهش دما اگرچه میتواند فشار ناشی از مصرف سرمایشی را کاهش دهد، اما بهتنهایی پاسخگوی همه ابعاد ناترازی نیست. تجربه همین تابستان نشان داده است که حتی با کاهش نسبی مصرف، عواملی مانند ظرفیت تولید، وضعیت نیروگاههای حرارتی و برقآبی، سوخت، محدودیتهای شبکه و خسارتهای زیرساختی میتوانند بر پایداری تأمین برق اثرگذار باشند.
بنابراین سؤال اصلی این گزارش این است که اگر قرار بود خاموشیها تا اواسط شهریور پایان یابد، چه عاملی باعث شد این محدودیتها ادامه پیدا کند و اکنون چشمانداز واقعی پایان آنها چیست؟
پاسخ به این پرسش، به توضیح روشن شرکت توانیر و شرکتهای توزیع برق درباره میزان ناترازی فعلی، ظرفیت تولید و تأمین برق، سهم مدیریت مصرف، وضعیت شبکه انتقال و توزیع، خسارتهای واردشده و برنامه جبران آن نیاز دارد.
در کنار آن، باید مشخص شود خاموشیهای ادامهدار در استانهایی مانند چهارمحال و بختیاری بر چه مبنایی اعمال میشوند و آیا زمان مشخص و قابل اتکایی برای پایان کامل آنها وجود دارد.
حسن بیژنی، سخنگوی صنعت برق چهارمحالوبختیاری در گفتوگو با خبرنگار تسنیم، درباره تداوم خاموشیهای برق در چهارمحالوبختیاری، اظهار داشت: خاموشیهای اعمالشده مختص چهارمحالوبختیاری نیست و در سطح کشور انجام میشود.
او با اشاره به عوامل مؤثر در تداوم خاموشیها، افزود: یکی از دلایل این موضوع، ادامه داشتن گرما و نرسیدن دمای هوا به شرایط نرمال و خنک است. همچنین سطح آب پشت سدها کاهش یافته و تعدادی از نیروگاههای برق از مدار خارج شدهاند. بخشی از نیروگاهها نیز برای انجام تعمیرات نیروگاهی از مدار خارج شدهاند تا برای تابستان آماده باشند.
خاموشیها چگونه اعمال میشوند و خسارت لوازم برقی چگونه بررسی میشود؟
سخنگوی صنعت برق چهارمحالوبختیاری درباره نحوه اعمال خاموشیها و احتمال آسیب به وسایل برقی مشترکان، اظهار داشت: خاموشیهایی که برای مدیریت بار اعمال میشود، در یک ساعت مشخص انجام و در زمان مشخص دیگری برقرار میشود و بهگونهای نیست که موجب ایجاد نوسان در شبکه و خسارت به وسایل الکترونیکی مشترکان شود.
بیژنی در ادامه، افزود: همواره به مشترکان توصیه میشود برای پیشگیری از آسیب به لوازم برقی، از محافظهای استاندارد برای وسایل برقی خود استفاده کنند.
او درباره گزارشهای مربوط به سوختن لوازم برقی نیز، گفت: صرف قطع مکرر برق، موجب سوختگی وسایل الکترونیکی یک منزل یا مغازه نمی شود، اما اگر مشترکی مدعی وارد شدن خسارت باشد، کارشناسان شرکت در محل حاضر شده و موضوع را از نظر فنی بررسی میکنند.
سخنگوی صنعت برق چهارمحالوبختیاری، ادامه داد: در مواردی که اتفاقی در شبکه رخ داده و وسایل برقی مشترکان یک محله آسیب دیده است، موضوع بلافاصله در محل صورتجلسه و بررسی شده است.
او افزود: کارشناسان علت ایجاد آسیب را از نظر فنی بررسی میکنند، چرا که ممکن است دلیل خرابی مربوط به خود وسیله الکترونیکی مشترک باشد.
گزارش انشعابات و ماینرهای غیرمجاز به شرکت برق بدهید
بیژنی درباره نقش ماینرها در وضعیت برق استان، اظهار داشت: در سراسر کشور انشعابات غیرمجاز و ماینرهای غیرمجاز با استفاده غیراستاندارد از برق، بار زیادی به شبکه تحمیل میکنند و به همین دلیل از مشترکان درخواست کردهایم موارد مربوط به انشعابات غیرمجاز را از طریق سامانههای اعلامشده گزارش کنند.
سخنگوی صنعت برق چهارمحالوبختیاری، ادامه داد: مردم در صورت اطلاع از فعالیت ماینرهای غیرمجاز نیز میتوانند موضوع را از طریق سامانه مربوطه پیامک کنند که برای گزارش ماینرهای غیرمجاز، جوایز بسیار ارزندهای در نظر گرفته شده است و گزارش انشعابات غیرمجاز ماینرهای غیرمجاز از طریق تلفنهای شبانهروزی و پلیس نیز امکانپذیر است تا با موارد تخلف برخورد قانونی شود.
بیژنی تصریح کرد: براساس مصوبه جدید، در صورت شناسایی انشعاب غیرمجاز یا استفاده غیرمجاز از برق برای ماینر، علاوه بر جریمه، مشترک تا یک سال از برق محروم خواهد شد.
زمان پایان خاموشیها مشخص نیست
او درباره زمان پایان خاموشیها، گفت: با توجه به اینکه میزان بار شبکه در سطح کشور محاسبه میشود، نمیتوان زمان مشخصی برای پایان خاموشیها اعلام کرد.
سخنگوی صنعت برق چهارمحالوبختیاری با اشاره به اظهارات مدیرعامل توانیر کشور، افزود: در صورت تأمین سوخت نیروگاهها، پایداری شبکه در فصل زمستان و سرما برای مشترکان فراهم خواهد شد.
بیژنی ادامه داد: در شرایط فعلی نمیتوان زمان مشخصی را برای پایان خاموشیها اعلام کرد، اما با توجه به خنک شدن هوا و کاهش بار شبکه، امیدواریم پایداری بیشتری در شبکه ایجاد شود.